FIFA ASEAN Cup 2026, một sáng kiến mới của FIFA nhằm thúc đẩy bóng đá khu vực, đang diễn ra nhưng đã vấp phải nhiều tranh cãi. Từ công tác tổ chức thiếu minh bạch, doanh thu bản quyền gặp khó khăn đến sự thờ ơ của một bộ phận người hâm mộ, giải đấu này đang đối mặt với những thách thức lớn, đặt ra câu hỏi về hiệu quả và tương lai của nó.
Các điểm chính
- FIFA ASEAN Cup 2026 được khởi động mà không có sự tham vấn đầy đủ với Liên đoàn Bóng đá ASEAN (AFF).
- Doanh thu bản quyền phát sóng thấp và thông tin về việc cắt giảm tiền thưởng cho đội vô địch đã gây lo ngại về tính khả thi tài chính.
- Nhiều trận đấu diễn ra trong các sân vận động vắng khán giả, cho thấy sự thiếu kết nối với người hâm mộ địa phương.
- Một số đội tuyển quốc gia cử đội hình B tham dự, làm giảm chất lượng chuyên môn và sức hút của giải đấu.
- Phản ứng trái chiều từ người hâm mộ và cầu thủ cho thấy sự chia rẽ về giá trị thực sự của giải đấu này.
Khởi nguồn gây tranh cãi và sự thiếu vắng AFF
FIFA ASEAN Cup 2026 được công bố vào ngày 26 tháng 10 năm 2025, sau khi FIFA ký biên bản ghi nhớ tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Liên đoàn Bóng đá ASEAN (AFF) được cho là không hề hay biết về kế hoạch tổ chức giải đấu thứ hai dành cho nam ở Đông Nam Á trước khi FIFA đưa ra thông báo. Sự thiếu tham vấn này đã gây ra nhiều nghi ngại về mục đích và tính minh bạch của giải đấu.
Một số chuyên gia bóng đá trong khu vực đã đặt câu hỏi về tính khả thi và logic tài chính, cho rằng đây có thể là sự lãng phí nguồn lực cho các liên đoàn khu vực khi đã có Giải vô địch ASEAN (AFF Cup) tồn tại từ lâu.
Thách thức tài chính: Bản quyền và tiền thưởng
Ban đầu, tổng giải thưởng ước tính của FIFA ASEAN Cup là 4 triệu USD, với đội vô địch FIFA ASEAN Cup nhận 1 triệu USD. Tuy nhiên, đã có thông tin cho rằng tiền thưởng cho nhà vô địch đã bị cắt giảm 35%, từ 1 triệu USD xuống còn 650.000 USD. Lý do được đưa ra là do khó khăn trong việc bán bản quyền phát sóng. Một số nguồn tin cho biết chỉ có các đài truyền hình từ hai quốc gia trong khu vực ASEAN (bao gồm đồng chủ nhà Indonesia) và hai quốc gia ngoài ASEAN (bao gồm đồng chủ nhà Hồng Kông) đã mua bản quyền phát sóng.
Đài RTM của Malaysia thậm chí đã phủ nhận việc chi hàng chục triệu ringgit để mua bản quyền toàn bộ giải đấu, khẳng định họ chỉ mua bản quyền các trận đấu có đội tuyển Malaysia. Những vấn đề này cho thấy giải đấu đang gặp khó khăn đáng kể trong việc tạo ra doanh thu, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích tài chính của các liên đoàn thành viên.
Lượng khán giả thưa thớt và sự tham gia của các đội
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy sự thiếu kết nối của FIFA ASEAN Cup với khu vực là lượng khán giả tại các trận đấu. Nhiều trận đấu được cho là diễn ra trong các sân vận động trống vắng, chỉ có các trận đấu có đội chủ nhà mới thu hút được lượng khán giả lớn. Điều này khác biệt hoàn toàn so với bầu không khí cuồng nhiệt thường thấy tại các giải đấu khu vực như AFF Cup. Hơn nữa, một số đội ở Hạng 1 đã cử đội hình B tham dự, có thể do lịch thi đấu dày đặc hoặc ưu tiên cho các giải đấu khác.
Ban đầu, Trung Quốc và Ấn Độ được mời tham gia nhưng đã rút lui, lần lượt được thay thế bằng Pakistan và Bangladesh. Úc là thành viên duy nhất của AFF không tham gia, càng làm giảm đi tính đại diện của giải đấu.
Phản ứng trái chiều từ người hâm mộ và cầu thủ
Phản ứng từ người hâm mộ và cầu thủ đối với FIFA ASEAN Cup 2026 rất đa dạng, phản ánh sự phức tạp của giải đấu. Người hâm mộ Indonesia đã la ó các cầu thủ và hô vang tên cựu huấn luyện viên Shin Tae-yong sau trận hòa 0-0 với Malaysia, cho thấy sự thất vọng về màn trình diễn của đội nhà. Đội trưởng Kevin Diks cũng bày tỏ sự thất vọng về phản ứng này. Người hâm mộ Thái Lan chỉ trích lối chơi phòng ngự của đội tuyển quốc gia, đặc biệt là chiến thuật “đổ bê tông” trong trận thắng Việt Nam 2-0.
Ngược lại, người hâm mộ Pakistan lại bày tỏ sự vui mừng khi đội tuyển của họ ghi được những bàn thắng đầu tiên trong một giải đấu của FIFA, sau khi hòa Philippines 2-2. Một số cầu thủ, như đội trưởng Singapore Hariss Harun, vẫn tích cực ủng hộ giải đấu, tin rằng sự công nhận chính thức của FIFA là quan trọng và mang lại lợi ích lớn cho khu vực. Những phản ứng này cho thấy giải đấu chưa thực sự tạo được sự đồng thuận và kết nối cảm xúc mạnh mẽ với cộng đồng bóng đá Đông Nam Á.
Tương lai nào cho FIFA ASEAN Cup?
Với những vấn đề tồn tại về tổ chức, tài chính và sự đón nhận từ người hâm mộ, tương lai của FIFA ASEAN Cup 2026 vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Liệu FIFA có thể điều chỉnh để giải đấu này trở nên hấp dẫn và có ý nghĩa hơn đối với khu vực? Hay nó sẽ trở thành một “dự án thất bại” khác, chỉ làm tăng thêm gánh nặng lịch thi đấu cho các cầu thủ và lãng phí nguồn lực của các liên đoàn?
Để tồn tại và phát triển, FIFA ASEAN Cup cần phải chứng minh được giá trị thực sự của mình, không chỉ về mặt tài chính mà còn về khả năng kết nối với văn hóa bóng đá địa phương và mang lại lợi ích rõ ràng cho các đội tuyển quốc gia cũng như người hâm mộ.